switch n router

 

Router Nedir?

Bir router (yönlendirici), ağları birbirine bağlayan ve bu ağlar arasında veri iletimini sağlayan cihazdır. Yönlendiriciler, bu işlemi routing (yönlendirme) adı verilen bir işlemle yaparlar, ki bu da verilerin ağlar arasında doğru şekilde iletilmesini sağlayan süreçtir. Yönlendiriciler, OSI modelinin 3. katmanı olan Network Layer'da (Ağ Katmanı) çalışır.

Yönlendirmenin Süreci

Routing, bir ağdan diğerine veri taşımak için bir yol oluşturma sürecidir. Bu, verilerin hedef noktalarına ulaşabilmesi için izlenecek en uygun yolu belirlemeyi içerir. Örneğin, aşağıdaki diyagramda olduğu gibi, farklı yollar arasında en verimli olanı seçmek için çeşitli protokoller kullanılır.

Bir yönlendirici, verilerin hangi yoldan gitmesi gerektiğini belirlemek için IP adresi bilgilerini kullanarak, ağlar arasında en kısa, en güvenilir ya da daha hızlı olan yolu seçer. Bu seçim yapılırken, farklı yolların uzunluğu, hızları ve güvenilirlikleri göz önünde bulundurulur.

Yönlendiriciler, genellikle bir web arayüzü ya da komut satırı üzerinden yapılandırılabilir. Bu arayüzler, yönlendirici yöneticilerinin çeşitli kuralları (örneğin, port forwarding veya firewall kuralları) yapılandırmasına olanak tanır.

Yönlendirici ile Anahtar Arasındaki Fark

Yönlendirici ve anahtar (switch) arasındaki en büyük fark, yönlendiricilerin ağlar arası iletişimi sağlamak için kullanılması, anahtarların ise aynı ağ içindeki cihazları birbirine bağlamak için kullanılmasıdır.

Yönlendiricinin Görevleri:

• Farklı ağlar arasında veri iletimi sağlar.

• Veri iletimi için en uygun yolu seçer.

• Ağlar arası iletişimi güvenli ve verimli hale getirir.

---

Yönlendirme Protokolleri – Temel Tanımlar ve Karşılaştırmalar

Bu bölümde yönlendirme algoritmalarının iç yapısına (örneğin Dijkstra veya Bellman-Ford gibi) derinlemesine girilmese de, ağ teknolojilerinde sıkça karşılaşılan bazı routing (yönlendirme) protokollerine dair temel bilgileri vererek isimlerine aşinalık kazandırmayı amaçlıyoruz.

🔹 OSPF (Open Shortest Path First)

• Tip: Link-state routing protokolü (Bağlantı durumu temelli)

• Standart: Açık standart (vendor bağımsız)

• Çalışma prensibi:
  OSPF, yönlendiricilerin (router) birbirleriyle bağlantı durumlarını paylaşarak ağ topolojisinin tam bir haritasını oluşturmasını sağlar. Her yönlendirici, komşularından aldığı LSA (Link State Advertisement) paketleriyle kendi topolojik veri tabanını günceller.
  Bu sayede tüm yönlendiriciler, aynı topolojik tabloya sahip olur ve Dijkstra algoritması ile hedefe giden en kısa yolu hesaplar.

• Avantaj:
  Dinamik ve ölçeklenebilir. Ağda bir bağlantı değiştiğinde sadece değişen kısım yeniden hesaplanır, böylece verimli ve hızlı konverjans sağlar.

---

🔹 EIGRP (Enhanced Interior Gateway Routing Protocol)

• Tip: Hybrid routing protokol (Distance vector + Link-state özellikleri)

• Geliştirici: Cisco (proprietary - tescilli)

• Çalışma prensibi:
  EIGRP, klasik distance vector protokollerinin aksine her yönlendiricinin komşularıyla ulaşılabilir ağlara dair metric bilgilerini (örneğin: bant genişliği, gecikme süresi, güvenilirlik, yük vs.) paylaşmasına dayanır.
  DUAL (Diffusing Update Algorithm) adlı algoritmayı kullanarak döngüsüz, hızlı ve en iyi yolu hesaplar.

• Avantaj:
  Çok hızlı konverjans, düşük bant genişliği kullanımı ve karma metriklere göre rota seçimi.

---

🔹 BGP (Border Gateway Protocol)

• Tip: Path-vector protokol

• Kapsam: Internet’in temel yönlendirme protokolüdür.

• Kullanım alanı: Farklı AS’ler (Autonomous Systems) arasındaki yönlendirme bilgilerini paylaşmak için kullanılır.
  Örneğin: ISP’ler veya büyük kurumsal ağlar arası iletişim.

• Çalışma prensibi:
  BGP yönlendiricileri, birbirlerine hangi ağları (prefix) ulaştırabileceklerini ve bu rotalara dair çeşitli atribütleri (örneğin AS path, local preference, MED vs.) bildirir.
  Rota seçiminde en kısa fiziksel yol değil, politika temelli kararlar öne çıkar (örneğin güvenlik, maliyet, AS politikaları).

• Avantaj:
  Devasa ölçekli ağlarda kararlılık, rota kontrolü ve esneklik sağlar. Ancak konverjans süresi nispeten uzundur.

---

🔹 RIP (Routing Information Protocol)

• Tip: Distance-vector routing protokolü

• Çalışma prensibi:
  Her yönlendirici belirli aralıklarla (örn. her 30 saniyede bir) yönlendirme tablosunu komşularına gönderir.
  Kullanılan metrik: Hop count (geçilen yönlendirici sayısı)
  Maksimum 15 hop destekler; 16 hop = ulaşılamaz kabul edilir.

• Avantaj:
  Basit ve küçük ağlar için yeterlidir.
  Ancak, büyük ağlarda döngü, yavaş konverjans ve sınırlı metrik kullanımı nedeniyle tercih edilmez.

---

🔍 Karşılaştırmalı Özet Tablosu

Protokol	Tip	Açıklama	Avantaj	Kullanım Alanı
OSPF	Link-state	Tüm ağ topolojisini bilir	Hızlı ve dinamik	Kurumsal iç ağlar
EIGRP	Hybrid	Cisco'ya özgü, hızlı konverjans	Çoklu metrik	Cisco ağına sahip kurumlar
BGP	Path-vector	Internet yönlendirmesi	Politika bazlı kontrol	ISP ve AS arası yönlendirme
RIP	Distance-vector	Hop sayısına dayalı	Basit yapı	Küçük ağlar, eğitim amaçlı

Anahtar Nedir?

Bir anahtar (switch), çoklu cihazları birbirine bağlamak için kullanılan bir cihazdır. Anahtarlar, Ethernet kabloları ile cihazları birbirine bağlar ve genellikle 3 ile 63 arasında cihazı destekleyebilir.

Anahtarlar, OSI modelinin 2. katmanı olan Data Link Layer'da (Veri Bağlantı Katmanı) çalışır. Ancak bazı gelişmiş anahtarlar, 3. katmanda da çalışabilirler (Layer 3 Switches).

Layer 2 Anahtarları

Layer 2 anahtarları, gelen frame (çerçeve) verilerini, cihazların MAC adreslerine göre yönlendirir. Bu anahtarlar, ağdaki her cihazı tanıyabilmek için MAC adres tablosunu kullanır. Frame, IP protokolünün çıkarıldığı veri birimidir ve bu anahtarlar sadece bu çerçeveleri doğru cihazlara iletmekle sorumludur.

Layer 2 Anahtarlarının Özellikleri:

• MAC adreslerini kullanarak veriyi iletir.

• Yalnızca aynı ağdaki cihazlar arasında veri iletimini sağlar.

• Anahtarlar, bu veri iletimini çerçeve seviyesinde yapar.

Layer 3 Anahtarları

Layer 3 anahtarları ise, daha gelişmiş anahtarlardır ve yönlendiricilerin bazı işlevlerini yerine getirebilirler. Bu anahtarlar, verileri hem frame (katman 2) hem de packet (katman 3) seviyesinde iletebilirler. Yani, bu anahtarlar sadece cihazları bağlamakla kalmaz, aynı zamanda farklı ağlar arasında da veri iletimi yapabilirler. Bu anahtarlar, IP adresi bilgisi kullanarak paketleri yönlendirebilir.

Bir Layer 3 anahtarında, cihazlar arasındaki iletişim VLAN (Virtual Local Area Network) kullanılarak sanal olarak ayrılabilir. VLAN, ağdaki cihazları fiziksel olarak ayırmadan sanal olarak ayırarak ağın yönetimini kolaylaştırır.

VLAN Teknolojisi

VLAN (Virtual Local Area Network), bir ağ içindeki cihazları sanal olarak ayırarak, her bir grubu bağımsız şekilde yönetilmesini sağlar. Örneğin, bir şirketin Satış Departmanı ve Muhasebe Departmanı aynı fiziksel anahtara bağlı olsa da, VLAN kullanarak bu iki departmanı sanal olarak birbirinden ayırmak mümkündür. Böylece, her departman yalnızca kendi cihazlarıyla iletişim kurabilir ve bir departmanın cihazları diğer departmanın cihazlarıyla doğrudan iletişim kuramaz.

Aşağıdaki diyagramda, Sales Department (Satış Departmanı) ve Accounting Department (Muhasebe Departmanı) birbirinden bağımsız olarak, aynı anahtar üzerinden internet erişimi sağlarken, birbirleriyle iletişim kuramazlar.

Anahtar ve Yönlendirici Karşılaştırması

Cihaz	İşlevi	Katman	Kullanım Alanı
Router (Yönlendirici)	Farklı ağlar arasında veri iletimi sağlar.	Layer 3 (Network Layer)	Ağlar arası iletişim
Switch (Anahtar)	Aynı ağdaki cihazları birbirine bağlar.	Layer 2 (Data Link Layer)	Aynı ağ içindeki cihazlar arası iletişim
Layer 3 Switch (Katman 3 Anahtarı)	Layer 2 ve Layer 3 işlevlerini birleştirir.	Layer 3 (Network Layer)	VLAN kullanımı ve ağlar arası veri iletimi

Sonuç

Bir yönlendirici (router), ağlar arasında veri iletimi sağlarken, bir anahtar (switch) cihazları aynı ağ içinde birbirine bağlar. Layer 3 anahtarları, daha gelişmiş özelliklere sahip olup yönlendirici işlevi de görebilirler, ancak her iki cihazın işlevleri farklıdır ve ağ yapısına göre kullanımları değişir. Yönlendiriciler, ağlar arası veri iletiminde kritik rol oynarken, anahtarlar ise ağ içindeki cihazların bağlantısını sağlar ve veri iletimini optimize eder