/root

 

Bu dizin, sistemdeki root kullanıcısının ana dizinidir; yani “kök dizin” olan / ile karıştırılmamalıdır.

Linux’ta /root Dizini: Tarihi ve Gelişimi

1. /root Nedir? Ne İşe Yarar?

  • /root, sistem yöneticisi olan root kullanıcısının kişisel ana dizinidir.

  • Normal kullanıcıların ana dizinleri genellikle /home/kullaniciadi altında yer alırken, root kullanıcısının dizini bu hiyerarşiden bağımsızdır ve doğrudan /root altındadır.

  • Bu dizin sadece root yetkilerine sahip kullanıcılar tarafından erişilebilir.

2. Neden /home/root Değil de /root?

  • Tarihsel ve güvenlik nedenleriyle, root kullanıcısının dizini /home gibi kullanıcıya özel dizinlerin bulunduğu yerden ayrı tutulmuştur.

  • Sebepler:

    • /home bölümü farklı bir disk bölümünde olabilir ve sistem önyükleme sırasında erişilemeyebilir.

    • Root kullanıcısının acil kurtarma görevlerinde (örneğin /home bağlanmamışsa bile) kendi yapılandırma dosyalarına erişmesi gerekir.

    • Sistemin önyüklemesi bozulduğunda / dizini genellikle bağlanabilir durumdadır; /root, bu yüzden sistem kurtarma için garantili erişilebilir bir yerdedir.

3. Tarihi Gelişimi

Erken UNIX Sistemleri (1970’ler - 1980’ler)

  • İlk Unix sistemlerinde root kullanıcısının ana dizini çoğu zaman sadece / idi.

  • Zamanla bu durum hem karmaşa hem güvenlik riski doğurdu: tüm sistem dosyalarıyla root’un kişisel dosyaları karışıyordu.

BSD ve System V Dönemi

  • Bu karışıklığı önlemek için, root kullanıcısı için ayrı bir dizin oluşturulması fikri ortaya çıktı.

  • /usr/root gibi bazı geçici çözümler denendi, ancak bunlar salt okunur bölümlerle çakıştı.

  • Kalıcı ve güvenli çözüm olarak /root dizini standart hale geldi.

Linux ve Modern Sistemler

  • Linux sistemlerinde bu yapı Filesystem Hierarchy Standard (FHS) tarafından resmileştirildi.

  • Modern dağıtımlar root kullanıcısı için otomatik olarak /root dizinini oluşturur ve burada .bashrc, .ssh/, .profile gibi yapılandırma dosyalarını saklar.

4. /root Dizininin İçeriği

İçerik sistemden sisteme değişebilir, ancak genellikle şunlar bulunur:

Dosya/DizinAçıklama
.bashrc, .profileRoot kullanıcısının kabuk yapılandırmaları
.ssh/SSH anahtarları ve yetkilendirme bilgileri
Geçici script’ler, config yedekleriRoot tarafından kullanılan özel dosyalar

Bu dizine erişim normal kullanıcılar için tamamen kısıtlıdır. Örneğin:

bash
cd /root
# Erişim reddedilir (normal kullanıcıysanız)

5. Güvenlik ve Kullanım Tavsiyeleri

  • Asla /root dizinini herkesle paylaşmayın.

  • SSH anahtarları gibi kritik bilgileri /root/.ssh içinde saklarken sadece root’un okuma yazma izni olduğundan emin olun.

  • Root olarak çalışırken "home dizini" algısı ile çalışmamak için dizin yollarına dikkat edilmelidir.

  • Root ile çalışmak yerine sudo kullanmak daha güvenli bir uygulamadır.

6. / (kök dizin) ile /root Arasındaki Fark

DizinAçıklama
/Dosya sisteminin en üst (kök) dizinidir; her şey buradan başlar.
/rootRoot kullanıcısının özel ana dizinidir.

Karıştırılmamalı.

Sonuç:

  • /root, sistem yöneticisi olan root kullanıcısının özel alanıdır.

  • Tarihsel olarak sistem güvenliğini ve kararlılığı artırmak amacıyla /home dizininden ayrı tutulmuştur.

  • Modern Linux sistemlerinde kritik görevlerde root’un yapılandırma ve kişisel dosyaları bu dizinde yer alır.

  • Sistem yönetimi ve güvenliği için bu dizin ayrıcalıklı ve dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır.

Labels: |